Instalacja elektryczna w kamperze – czy potrzebujesz do tego elektryka?

Jakie przewody zastosować? Jaki akumulator wybrać? Jak zabezpieczyć instalacje? Do wykonania elektryki w kamperze oprócz garści informacji nie potrzebujesz żadnej tajemnej wiedzy i umiejętności. Jesteś w stanie bez problemu samodzielnie wykonać taką instalację. Potrzebujesz jedynie wstępnie rozrysowanego planu oraz sporo uwagi i koncentracji podczas podłączania.

Jak zaplanować instalację?

To pierwsze pytanie które warto sobie zadać. Ze swojego doświadczenie polecam samodzielnie narysować schemat, bazując na przykładowych schematach oraz biorąc pod uwagę zasilane urządzenia. Narysowanie takiego schematu na dużej czystej kartce papieru pozwoli Ci rozwiązać większość problemów w głowie, bez konieczności eksperymentowania na instalacji pod napięciem (czego zdecydowanie nie polecam!). Załączam również schemat instalacji elektrycznej naszego samochodu, który możesz pobrać w PDF tutaj.

Akumulator

Wybór przed jakim stoisz przy wyborze akumulatora sprowadza się do standardowego akumulatora kwasowo-ołowiowego (rozruchowy w samochodzie) lub akumulatora żelowego/AGM (dedykowany do instalacji niskoprądowych). Zaletą akumulatora kwasowo-ołowiowego będzie jego niższa cena oraz możliwość spięcia go z akumulatorem rozruchowym oraz ładowania podczas jazdy bezpośrednio przez alternator samochodu. Wadą konieczność konserwacji oraz niższa wydajność. Zaletą akumulatora żelowego oraz AGM będzie bezobsługowe utrzymanie oraz lepsza charakterystyka cyklicznej pracy. Wadą natomiast cena oraz w przypadku żelowego konieczność ładowania niskim prądem przy użyciu ładowarki. Zbyt wysokie napięcie ładowania uszkadza akumulator żelowy na co szczególnie należy uważać. W naszej instalacji zastosowaliśmy akumulator żelowy o pojemności 100Ah – dotychczas sprawdza się nam bardzo dobrze. Ponieważ temat jest dość zawiły więcej informacji nt. akumulatorów żelowych oraz AGM znajdziesz tutaj

Przewody

Cały obieg kabli zostały wykonany parą przewodów (+) oraz (-). Grubość przewodów w instalacji uzależniona jest od obciążenia prądowego, które będzie przez nie przepływać. W naszej instalacji wszystkie przewody oprócz akumulatorowych i solarnych mają przekrój 1,5mm2. Taki przekrój pozwala bezpiecznie prowadzić prąd o natężeniu powyżej 15A. W praktyce dla instalacji 12V pozwala to podłączyć urządzenia o maksymalnej mocy 180W, dla instalacji 230V – ponad 3000W. Biorąc pod uwagę, że urządzenie który ma największy pobór mocy w naszej instalacji 12V to lodówka o mocy 45W, taki przekrój jest przyjęty z dużym zapasem.

Do podłączenia solarów z przetwornicą i akumulatorem użyliśmy przewodów 4mm2, co również jest bezpiecznym standardem. 

Najgrubszych przewodów wymagają podłączenia pomiędzy akumulatorami lub w naszym przypadku przetwornicy z akumulatorem. Do takich połączeń należy stosować przekroje powyżej 35mm2 dbając jednocześnie, aby odcinki pomiędzy podłączanymi urządzeniami były jak najkrótsze.

Wszystkie zastosowane przez nas przewody były wykonane z miedzi wielodrutowej giętkiej. Taki przewód w porównaniu do jednodrutowego sprawdza się dużo lepiej w tego typu instalacjach.

Gniazdka 230V w kamperze

Posiadanie gniazdka 230V zdecydowanie ułatwia życie – można bez problemu zabierać ze sobą praktycznie wszystkie urządzenia domowe i podłączać je zwyczajną wtyczką. Żeby to było możliwe do instalacji 12V należy dołączyć przetwornicę napięcia na 230V. My zastosowaliśmy przetwornice 1000W o mocy chwilowej do 2000W. Z sukcesem podłączaliśmy już do niej piłę tarczową czy Thermomix więc taka moc pewnie jest wystarczająca dla większości użytkowników.

Oświetlenie

Przy wyborze oświetlenia warto zadbać o niski pobór mocy, co dzięki technologii LED jest dość bezproblemowe. Dodatkowo istotne jest dobranie odpowiedniej barwy światła, żebyśmy we wnętrzu czuli się jak w domu, a nie jak w sklepie czy w biurze. Nasze oświetlenie ma barwę ciepłą (3000K) i jest dodatkowo regulowane ściemniaczem. Takie rozwiązanie świetnie sprawdza się w momentach kiedy chcemy aby we wnętrzu panował przyjemny półmrok. Przy kwestii oświetlenia równie ważne jest aby nie wprowadzać świecących przełączników, diod, czy sterowników – takie urządzenia, szczególnie w intensywnych barwach mogą przeszkadzać kiedy do snu potrzebujemy mieć ciemno.

Bezpieczniki

W naszej instalacji wszystkie urządzenia podłączone do akumulatora przez regulator ładowania MPPT przechodzą przez skrzynkę z bezpiecznikami 10A. Dodatkowo większe urządzenia takie jak lodówka czy ogrzewanie postojowe mają dodatkowy bezpiecznik płytkowy (nożowy). Oczywiście bezpieczniki montowane są na przewodach dodatnich (+).

Obwody w skrzynce bezpieczników:

  1. Regulator ładowania MPPT
  2. Pompka wody
  3. Lodówka
  4. Oświetlenie  
  5. Ogrzewanie postojowe
  6. Gniazda 12V

Ładowanie akumulatora części mieszkalnej

Akumulator części mieszkalnej nie jest podłączony z akumulatorem rozruchowym ładowanym alternatorem. Te dwie instalacje elektryczne w samochodzie z uwagi na możliwość uszkodzenia akumulatora żelowego są całkowicie od siebie odseparowane. Żeby jednak zapewnić ładowanie w przypadku braku światła słonecznego mamy specjalną ładowarkę umożliwiającą ładowanie akumulatora żelowego napięciem o wartości 14,4V. Ładowarkę podpinamy do gniazdka zewnętrznego 230V lub przez dodatkową przetwornicę 500W do akumulatora rozruchowego.

PODSUMOWANIE

WYDATKI

Akumulator żelowy POWERBAT 100Ah 550 zł
Ładowarka akumulatora STEF-POL EST-516 250 zł
Przetwornica BLOW 2000W 279 zł
Przetwornica VOLT 500W 83 zł
Sterownik LED (ściemniacz) (2 szt.) 96 zł
Skrzynka bezpieczników + bezpiecznik (wyłącznik nadprądowy) 10A (6 szt.) 49 zł
Przewody solarne 4mm2 (10mb) 27 zł
Przewody LgY 1,5mm2 (60mb) 60 zł
Gniazdo zasilające CEE 230V 55 zł
Bezpieczniki płytkowe, gniazda bezpiecznika, rurki termokurczliwe 30 zł
Oprawa LED XL 3W 12VDC (8 szt) 170 zł
Gniazdo samochodowe ładowarka 2xUSB 32 zł
Szybkozłączki do przewodów oraz rurki termokurczliwe 35 zł

RAZEM 1.716 zł

CZAS I TRUDNOŚĆ

Wykonanie instalacji elektrycznej to proces rozbity na fazy, w zakresie podłączeń kolejnych elementów. Jednak podstawowe rozprowadzenie kabli, przygotowanie skrzynki z bezpiecznikami, podłączenie akumulatora z regulatorem nie powinno zająć Ci dłużej jak 4 godziny.

Trudność etapu 5/10

WSKAZÓWKI
  1. Przewody możesz rozprowadzać w szafkach, nie musisz tego robić przed zabudową ścian (pomaga to, jeżeli nie masz przemyślanej jeszcze dokładnej lokalizacji poszczególnych urządzeń). Wyjątek stanowi oświetlenie do którego przewody z powodów estetycznych znajdują się najczęściej pod sufitem.
  2. Podpisuj wszystkie przewody. Dobre oznaczenie będzie niezbędne zarówno przy montażach jak i późniejszych ewentualnych zmianach.
  3. Warto stosować inny kolor przewodu dodatniego (+) oraz ujemnego (-)
  4. Dobrym rozwiązaniem do łączenia przewodów są szybkozłaczki, warto też zaopatrzyć się w ściągacz izolacji (30-50 zł)
  5. Regulator oświetlenia (ściemniacz) bardzo dobrze sprawdza się wieczorami, kiedy chcemy odpocząć od intensywnego światła
  6. Unikaj diod i innych świecących urządzeń/sterowników które będą przeszkadzać Ci w nocy 
  7. Każde urządzenie warto dodatkowo zabezpieczyć na przewodzie dodatnim bezpiecznikiem płytkowym – montuje się go w specjalnym gnieździe, oprawionym na kablu.

Dziękujemy za przeczytanie tego artykułu i zapraszamy do pozostałych wpisów z cyklu Budowa kampera – od blaszaka do domu na kołach

Artykuły z serii:
Wybór samochodu
Izolacja
Okna do kampera
Panele solarne do kampera
Instalacja elektryczna w kamperze
Lodówka do kampera
Instalacja wodna
Instalacja gazowa
Ogrzewanie
Meble do kampera
Przeróbka busa na kampera – przepisy  
Ile kosztuje budowa kampera – budżet projektu

Jeżeli chcesz być na bieżąco zapraszamy do obserwowania naszego Instagrama / Facebooka lub zapisania się do newslettera